Πώς διαβάζουμε την ετικέτα ενός συμπληρώματος

Ενημέρωση: Σεπτέμβριος 2026

Η μπροστινή πλευρά της συσκευασίας είναι διαφήμιση. Η πίσω είναι έγγραφο. Αυτή η πρόταση γλιτώνει τις περισσότερες απογοητεύσεις με τα συμπληρώματα — μένει μόνο να ξέρετε τι ακριβώς να ψάξετε πίσω και τι σημαίνει κάθε πληροφορία.

Η λίστα συστατικών είναι ταξινομημένη κατά βάρος

Τα συστατικά αναγράφονται με φθίνουσα σειρά ως προς την ποσότητα που χρησιμοποιήθηκε στην παρασκευή. Το απαιτεί ο κανονισμός 1169/2011 για την παροχή πληροφοριών για τα τρόφιμα στους καταναλωτές. Η πρώτη θέση είναι συνήθως νερό ή κάποιος φορέας, ενώ αυτό που διαφημίζεται μπροστά μπορεί κάλλιστα να βρίσκεται στο τέλος.

Υπάρχει μία εξαίρεση που αξίζει να θυμάστε: τα συστατικά που αντιπροσωπεύουν κάτω από δύο τοις εκατό της μάζας μπορούν να αναγράφονται με ελεύθερη σειρά στο τέλος. Οι τελευταίες θέσεις δεν είναι επομένως απαραίτητα ταξινομημένες.

Οι αριθμοί E δεν είναι προειδοποίηση, μερικές φορές όμως φέρνουν υποχρέωση

Ένας αριθμός E σημαίνει μόνο ότι η ουσία αξιολογήθηκε και εγκρίθηκε στην Ένωση. Το θέμα ρυθμίζεται από τον κανονισμό 1333/2008 για τα πρόσθετα τροφίμων. Ο αριθμός από μόνος του δεν λέει αν το πρόσθετο είναι φυσικό: το ασκορβικό οξύ, δηλαδή η βιταμίνη C, είναι το E300.

Έξι χρωστικές έχουν ωστόσο ιδιαίτερο καθεστώς. Η ταρτραζίνη (E102), το κίτρινο κινολίνης (E104), το κίτρινο ηλιοβασιλέματος FCF (E110), η αζωρουβίνη (E122), το ερυθρό της κοχενίλλης A (E124) και το ερυθρό Allura AC (E129) επιβάλλουν να αναγράφεται στην ετικέτα ότι το προϊόν μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τη δραστηριότητα και την προσοχή των παιδιών. Η υποχρέωση απορρέει από το παράρτημα V του ίδιου κανονισμού και αφορά κάθε τρόφιμο που τις περιέχει.

Η απουσία αυτής της διατύπωσης όταν υπάρχει μία από τις έξι είναι συγκεκριμένη πλημμέλεια, ελέγξιμη σε τριάντα δευτερόλεπτα: βρείτε τον αριθμό στη λίστα και μετά ψάξτε τη φράση στην ετικέτα.

Τι επιτρέπεται να υπόσχεται ένας παρασκευαστής

Τους ισχυρισμούς διατροφής και υγείας ρυθμίζει ο κανονισμός 1924/2006. Η αρχή είναι απλή: επιτρέπεται μόνο ισχυρισμός που πέρασε επιστημονική αξιολόγηση και μπήκε στο ευρωπαϊκό μητρώο. Οτιδήποτε άλλο δεν επιτρέπεται, ακόμη κι αν ακούγεται συγκρατημένο.

• Ένα συμπλήρωμα δεν θεραπεύει ποτέ. Η απόδοση σε τρόφιμο ιδιοτήτων πρόληψης, αγωγής ή ίασης ασθένειας απαγορεύεται ρητά. „Κατά των παρασίτων”, „για το ήπαρ”, „για την πίεση” δεν είναι επιτρεπτές περιγραφές.
• Το „detox” δεν είναι εγκεκριμένο. Ισχυρισμοί αποτοξίνωσης του οργανισμού δεν περιλαμβάνονται στο μητρώο επιτρεπόμενων ισχυρισμών.
• Το „προβιοτικό” αντιμετωπίζεται συχνά ως ισχυρισμός υγείας — η ίδια η λέξη, χωρίς άλλη διευκρίνιση — και η χρήση της στην ετικέτα αμφισβητείται σε αρκετά κράτη μέλη.
• Οι ισχυρισμοί για τα φυτά είναι σε αναστολή. Για πολλές φυτικές πρώτες ύλες η αξιολόγηση δεν έχει ολοκληρωθεί και παραμένουν σε καθεστώς „on hold”. Γι' αυτό οι περιγραφές των βοτάνων στα υλικά των παρασκευαστών είναι τόσο προσεκτικές και τόσο γενικές.

Πόσο ακριβώς — το ερώτημα που κρίνει

Μια λίστα χωρίς ποσότητες δεν λέει σχεδόν τίποτα. Δύο ετικέτες μπορούν να αναφέρουν το ίδιο φυτό και να διαφέρουν δεκαπλάσια στη δόση. Στα φυτικά εκχυλίσματα ψάξτε δύο αριθμούς:

• Την περιεκτικότητα ανά ημερήσια μερίδα, σε χιλιοστόγραμμα ή χιλιοστόλιτρα.
• Την αναλογία εκχύλισης, γραμμένη ως 1:10 ή 10:1. Το 1:10 σημαίνει ότι από δέκα μέρη φυτικής ύλης προκύπτει ένα μέρος εκχυλίσματος — άρα αραιωμένο εκχύλισμα. Το 10:1 δηλώνει συμπύκνωμα.

Αν ο παρασκευαστής απαριθμεί μόνο φυτά χωρίς κανέναν αριθμό, το σκεύασμα δεν συγκρίνεται με τίποτα: ούτε με τον ανταγωνισμό ούτε με τις δόσεις των μονογραφιών.

Ο υπεύθυνος φορέας και η γνωστοποίηση

Σε κάθε συσκευασία πρέπει να αναγράφονται η επωνυμία και η διεύθυνση του υπεύθυνου για τις πληροφορίες του τροφίμου. Αυτός ευθύνεται για το προϊόν και σε αυτόν απευθύνεται μια καταγγελία. Το όνομα αξίζει να αναζητηθεί στο εμπορικό μητρώο της χώρας έδρας.

Στην Ελλάδα, επιπλέον, τα συμπληρώματα διατροφής γνωστοποιούνται στον Εθνικό Οργανισμό Φαρμάκων πριν από τη διάθεσή τους, και ο οργανισμός τηρεί σχετικό κατάλογο. Ο έλεγχος αν ένα προϊόν περιλαμβάνεται σε αυτόν είναι κάτι που μπορεί να κάνει ο καθένας.

Τέσσερις έλεγχοι μπροστά στο ράφι

1. Ψάξτε κάθε υπόσχεση της πρόσοψης μέσα στη λίστα της πίσω πλευράς.
2. Ελέγξτε αν, όταν υπάρχει μία από τις έξι χρωστικές, αναγράφεται η προβλεπόμενη ένδειξη.
3. Ψάξτε τους αριθμούς: χιλιοστόγραμμα ανά μερίδα και αναλογία εκχύλισης.
4. Διαβάστε την ημερήσια μερίδα και διαιρέστε το περιεχόμενο με αυτήν — θα ξέρετε πόσο πραγματικά διαρκεί η συσκευασία.

Πηγές

• Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1169/2011 για την παροχή πληροφοριών για τα τρόφιμα στους καταναλωτές — EUR-Lex, CELEX 32011R1169
• Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1333/2008 για τα πρόσθετα τροφίμων, παράρτημα V — EUR-Lex, CELEX 32008R1333
• Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1924/2006 για τους ισχυρισμούς διατροφής και υγείας — EUR-Lex, CELEX 32006R1924
• Οδηγία 2002/46/ΕΚ για τα συμπληρώματα διατροφής — EUR-Lex, CELEX 32002L0046
• Ευρωπαϊκό μητρώο ισχυρισμών διατροφής και υγείας — Ευρωπαϊκή Επιτροπή
• Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων — eof.gr

Το κείμενο περιγράφει γενικούς κανόνες επισήμανσης τροφίμων και δεν αποτελεί νομική ούτε ιατρική συμβουλή.